Toegang voor mensen met een handicap tot een stadion vereist het navigeren door verschillende procedures: te leveren bewijsstukken, soms slecht aangepaste ticketverkoop, informatie verspreid over de websites van de clubs. De Franse regelgeving verplicht echter sportlocaties, die zijn geclassificeerd als instellingen die publiek ontvangen (ERP), om de ontvangst van personen met een handicap te waarborgen. De realiteit op de grond blijft ongelijk afhankelijk van de stadions, de soorten handicaps en de digitale hulpmiddelen die beschikbaar zijn.
Digitale toegankelijkheid van ticketverkoop: de vaak verwaarloosde schakel
De meeste inhoud die betrekking heeft op de toegang voor mensen met een beperkte mobiliteit (PMR) in stadions richt zich op fysieke aanpassingen (hellingen, gereserveerde plaatsen, sanitaire voorzieningen). Ze negeren een obstakel vooraf: de online ticketverkoop zelf.
Sinds de wet nr. 2023-171 van 9 maart 2023 en het decreet nr. 2026-816 van 24 augustus 2026, moeten de online communicatie diensten van stadions beheerd door openbare organisaties voldoen aan strengere eisen voor digitale toegankelijkheid, in lijn met richtlijn (EU) 2019/882 en de RGAA-norm. Concreet moeten de aanvraagformulieren voor begeleiding, de toegangsplannen en de reserveringspagina’s voor PSH/PMR compatibel zijn met schermlezers en navigeerbaar met het toetsenbord.
Financiële sancties kunnen worden opgelegd in geval van herhaalde niet-naleving. Voor de toeschouwer betekent dit dat het legitiem is om een toegang voor mensen met een handicap tot een stadion te eisen vanaf de fase van online reserveren, zonder dat er een telefoontje of onbeantwoorde e-mail nodig is.
De ervaringen op de grond lopen echter uiteen: sommige professionele clubs bieden een soepele digitale ervaring met de keuze voor een PMR-plek, terwijl andere doorverwijzen naar een enkel telefoonnummer, dat soms overbelast is op wedstrijddagen.
Mobiliteitskaart en bewijsstukken: wat het stadion kan eisen
De mobiliteitskaart (CMI) met de vermelding “invaliditeit” of “prioriteit” is het belangrijkste bewijsstuk dat door de meeste sportlocaties wordt gevraagd. Deze vervangt al enkele jaren de oude invaliditeits- en prioriteitskaarten.
Bij de reservering kan het stadion of de club vragen om:
- Een kopie van de CMI, geldig aan beide zijden, of een ontvangstbewijs van de aanvraag bij de MDPH als de kaart nog niet is afgegeven
- Een aanvullend bewijsstuk dat het type handicap (motorisch, sensorisch, mentaal) specificeert, om te helpen bij het toewijzen van de geschikte plaats (plaats in een rolstoel, stoel met opklapbare armleuning, zone met een inductielus)
- De naam van de begeleider als het stadion gratis of tegen een gereduceerd tarief toegang biedt voor de persoon die de gehandicapte toeschouwer assisteert
Sommige stadions accepteren ook de RQTH-attest of een recent medisch certificaat, maar dit is niet systematisch. De CMI blijft het meest universeel erkende document en voorkomt discussies aan de balie op de dag zelf.
Begeleider: gratis of betaald afhankelijk van de stadions
Het tariefbeleid voor de begeleider varieert van club tot club. In het Stade de France wordt de begeleidersplaats tegen een gereduceerd tarief of gratis aangeboden, afhankelijk van het evenement. Andere locaties rekenen de volle prijs voor de plaats. Er is geen uniforme wettelijke verplichting die de gratis toegang voor de begeleider oplegt, wat een ongelijkheid creëert die regelmatig door verenigingen van gehandicapten wordt aangeklaagd.
Sancties en controles: wat er is veranderd sinds 2025
De wet van 11 februari 2005 stelde het principe van een totale naleving van de ERP vóór 2015 vast. Deze termijn is in de meeste gevallen niet gerespecteerd, en het systeem van Programma’s voor Toegankelijkheid (Ad’AP) heeft de deadlines verlengd. Sinds april 2025 zijn 23 sancties opgelegd met betrekking tot de toegankelijkheid van ERP, volgens France Info.
Dit cijfer blijft bescheiden in verhouding tot het totale aantal betrokken instellingen. Het geeft echter wel een verandering in houding aan van de controleautoriteiten, die geleidelijk overgaan van een begeleidende naar een effectieve sanctielogica.
Voor een toeschouwer met een handicap heeft deze evolutie een praktische consequentie: de stadions die hun Ad’AP nog niet hebben ingediend of afgerond, lopen het risico op sancties. Een toeschouwer kan een gebrek aan toegankelijkheid melden bij de prefectuur of bij de gemeentelijke toegankelijkheidscommissie van zijn stad, wat de administratieve opvolging voedt.
PMR-plaatsen in stadions: aantal, locatie en verdeling per categorie
Het besluit van 20 april 2017 stelt het minimale aantal plaatsen voor personen met een handicap vast, afhankelijk van de totale capaciteit van de instelling. De plaatsen moeten worden verdeeld over de verschillende categorieën van plaatsen die aan het publiek worden aangeboden, en niet in één enkele zone worden gegroepeerd.
Dit punt is regelmatig een bron van frustratie: in verschillende stadions bevinden de PMR-plaatsen zich uitsluitend op de lagere tribune, soms achter een plexiglas of op het niveau van het speelveld, wat de zichtbaarheid beperkt. De verdeling per categorie (zijtribune, hoek, eretribune) blijft een doel dat slechts door weinig locaties volledig wordt bereikt.
Toegankelijke parkeerplaatsen en looproute naar de tribune
Het reserveren van een PMR-plaats garandeert geen obstakelvrije route tussen de parkeerplaats en de stoel. De beschikbare gegevens maken het niet mogelijk om een overzicht per stadion op te stellen, maar verschillende punten verdienen controle vóór de wedstrijddag:
- Bestaan van een PMR-parkeerplaats in de buurt van de speciale ingang, met plaatsen van de wettelijke afmetingen
- Aangepaste bewegwijzering (geleidelijnen, pictogrammen, contrasterende borden) tussen de parkeerplaats en de toegang tot de tribune
- Aanwezigheid van personeel dat is opgeleid in de ontvangst van personen met een handicap op de looproute
- Functionele liften of toegangsrampen op de dag van het evenement, en niet alleen op theoretische basis
Contact opnemen met de toegankelijkheidsdienst van het stadion enkele dagen voor het evenement blijft de meest betrouwbare methode om de werkelijke voorwaarden van de route te bevestigen.
De toegankelijkheid van stadions vordert onder invloed van de gecombineerde effecten van verscherpte regelgeving, effectieve sancties en druk vanuit verenigingen. De route van de gehandicapte toeschouwer begint echter veel eerder dan de tribunes: hij begint op een scherm, tegenover een reserveringsformulier. Het is vaak daar dat de eenvoud, of de complexiteit, van de hele procedure wordt bepaald.
